Toestemming is in BDSM geen formaliteit. Het is het fundament zonder welke al de rest niet bestaat. Het verschil tussen BDSM en geweld zit precies hier: BDSM gebeurt binnen een door alle betrokkenen actief gedragen kader van toestemming. Wanneer dat wegvalt, is wat overblijft geen BDSM meer, ongeacht hoe het eruitziet.
Goede toestemming heeft minstens vier eigenschappen.
Geïnformeerd. Je weet waar je toestemming voor geeft. Dat klinkt evident, maar in de praktijk vraagt het werk. Wie nooit eerder geslagen werd, weet niet wat een paddle van vijf minuten betekent. Wie nooit eerder werd vastgebonden, weet niet hoe het voelt om de bewegingsvrijheid kwijt te zijn. Toestemming opbouwen betekent in veel gevallen geleidelijk leren, ervaring opdoen, en voortdurend bijschaven van wat je wel of niet wil.
Vrijwillig. Toestemming onder druk is geen toestemming. Druk kan grof zijn (chantage, dreiging, isolatie) of subtiel (de verwachting niet te willen teleurstellen, de wens om verlangd te worden, de angst om afgewezen te worden). Wie in een dominante positie zit, heeft de extra verantwoordelijkheid om alert te zijn op die subtiele druk en om expliciet ruimte te maken voor “nee.”
Specifiek. Toestemming voor één handeling is geen toestemming voor een andere. Wie ja zegt tegen vastbinden zegt daarmee niet ja tegen slaan. Wie ja zegt tegen impactspel met een hand zegt daarmee niet ja tegen een zweep. Goede onderhandeling werkt met expliciet benoemde handelingen en grenzen, niet met algemene formules.
Herroepbaar. Toestemming kan altijd, op elk moment, ingetrokken worden. Dat is geen kleine bijzaak; dat is een kernkenmerk. Hier komen veilige woorden, signalen en voortdurende check-ins in beeld, waar verderop dieper op ingegaan wordt.
In sommige langetermijnrelaties met sterke machtsuitwisseling wordt afgesproken dat bepaalde toestemmingen blijvend gelden binnen een duidelijk afgebakende structuur (denk aan langlopende dynamieken van 24/7 power exchange). Ook daar geldt: zo’n structuur staat of valt met de geïnformeerde, vrijwillige en herroepbare instemming die haar oprichtte, en met regelmatige momenten waarop die instemming bevestigd of bijgesteld kan worden. Een afspraak vervangt geen voortdurend bewustzijn van de wil van beide partijen.
Punt om over door te denken: hoe vraag jij toestemming, en hoe gemakkelijk maak je het de andere om “nee” of “niet vandaag” te zeggen?
